Bối cảnh lịch sử

Trận chiến Marathon diễn ra vào mùa thu năm 490 TCN, giữa quân dân Athens bên cạnh sự giúp đỡ của Plataea với đế chế Ba Tư hùng mạnh của “vua của các vị vua” Darius I. Trước đó, vào năm 551 TCN, Darius Đại đế đánh bại thiên triều Media rồi chính phạt hợp nhất Ba Tư với các quốc gia xung quanh như Lydia, Babylon… để trở thành đế quốc rộng lớn nhất thế giới lúc bấy giờ.

Kể cả các thành bang Hy Lạp cũng phải cúi đầu trước ông. Về phía đối diện, Hy Lạp xưa không giống như ngày nay, đó không phải là 1 quốc gia hay thực thể địa lý rõ ràng mà gồm nhiều thành bang. Người Hy Lạp không chỉ sống ở Hy Lạp mà còn di cư đến nhiều nơi khác như phía Đông biển Địa Trung Hải, biển Aegean, bán đảo Ý, vùng Sicilia và cả các vùng biển tiểu Á.

Tại đó, họ hình thành các khu định cư, chính là các thành bang lúc bấy giờ như Athens, Thebes, Corinth, Sparta… và nhiều nơi trong số đó phát triển độc lập, tự chủ, không chịu ảnh hưởng từ đế chế Ba Tư. Để bành trướng thế lực của mình, Darius I đã gửi sứ giả đến Hy Lạp và yêu cầu các thành bang phải cống nạp đất và nước như biểu trưng của sự thuần phục nhưng người Sparta và Athens đã khước từ điều đó. Tức giận trước hành động ấy, Darius I quyết định đem quân đến trừng phạt và cũng để chinh phục toàn cõi Hy Lạp.

Diễn biến

Với hơn 600 tàu chiến và gần 10 vạn quân, đế chế Ba Tư dễ dàng chiến thắng khu vực tiểu Á, rồi tiến vào vùng biển Attica, đổ bộ lên bờ biển xứ Athens, trên cánh đồng Marathon xinh đẹp. Lúc này, đội quân hùng hậu của Ba Tư bao gồm 6 vạn bộ binh và 1,2 vạn kỵ binh thiện chiến. Hầu hết kỵ binh của họ là những người du mục, miền núi nên cưỡi ngựa, bắn cung hay đánh 1-1 rất giỏi nhưng lại có nhược điểm là đánh theo đội hình bài bản thì không phát huy hết khả năng.

Ngoài ra, dù đội quân này rất đông nhưng lại xuất phát từ nhiều quốc gia nhỏ khác nhau từng bị Ba Tư chinh phục nên tính liên kết không cao, có sự xa lạ ở ngay trong chính họ. Ngược lại, bên phía Hy Lạp chỉ có 11.000 quân, nhưng tất cả đều chiến đấu với tinh thần quyết tử để giữ đất, giữ nước, thà chết chứ không chịu đánh mất tự do. Quân Hy Lạp và chủ yếu là Athens đều ít nhất từng chiến đấu 1 lần với đồng đội, tuy không có kỵ binh nhưng lại được huấn luyện bài bản, thường chiến đấu theo đội hình Phalanx.

Bắt đầu trận đánh, phía Hy Lạp bố trí đội hình Phalanx dài đến 1200m với 8 hàng quân với mục đích đánh chính diện, điều này thực sự làm đối thủ của họ bất ngờ nhưng vẫn đầy tự tin vì ưu thế vượt trội về số lượng. Để đối phó với đội hình trên của Hy Lạp, các tướng lĩnh Ba Tư đã dàn quân thành những đội hình khối ngang, với ý muốn đánh vào phần chính diện mạnh nhất của đối thủ. Dù rất cố gắng nhưng do lực lượng mỏng, ít hơn quân địch nhiều, dần dần quân Hy Lạp đã bị đẩy lùi.

Kỵ binh và bộ binh Ba Tư giành thế chủ động, lao vào và chia cắt đội hình Phalanx đó. Cứ như vậy, 2 bên giằng co từng chút một, quân Athens phải rút về phòng tuyến cũ và bị Ba Tư đuổi theo ngay sát phía sau. Lường trước kịch bản này có thể xảy ra, lãnh đạo của Athens là Miltiades bất ngờ ra lệnh cho 2 cánh tả, hữu của quân Hy Lạp vừa chấn chỉnh lại đội hình vừa chuyển hướng đánh thẳng vào sườn của quân Ba Tư. Đòn hiểm này của Miltiades đã khiến kẻ thù rơi vào thế khó, bị bao vây bởi những người con của Athens.

Trong tình thế bị dồn vào đường cùng, quân Ba Tư nỗ lực phản kích với mong muốn thể hiện lối đánh sở trường nhưng họ không thắng nổi khiên, giáp trụ và tinh thần yêu nước lên cao của quân Hy Lạp. Trước thương vong ngày 1 gia tăng, quân Ba Tư dưới quyền chỉ huy của Datis và Artaphernes quyết định rút lui và chạy về phía biển. Quân Hy Lạp ngay lập tức tổ chức truy sát nhưng do trang bị giáp nặng, thiếu cơ động nên không thể giết được nhiều quân địch.

Dù vậy, đây cũng là chiến thắng lịch sử của quân dân Athens, dù chênh lệch lực lượng cực lớn nhưng nhờ vào tình thần yêu nước, 1 lối đánh hợp lý và chiến thuật thông minh của chỉ huy Miltiades nên họ đã giành chiến thắng trước đế chế hùng mạnh nhất thế giới thời bấy giờ. Chung cuộc, quân Ba Tư bỏ mạng hơn 6400 người, trong khi đó bên phía Hy Lạp chỉ có 200 người tử trận, 1 con số không thể tin nổi khi đối đầu với 720.000 quân Ba Tư!

Ý nghĩa

Sau chiến thắng đó, 1 chiến binh Hy Lạp được giao nhiệm vụ báo tin trận thắng Marathon về thành Athens. Anh đã chạy liên tục 42km về đến quê hương, chỉ không may chiến binh này đã gục ngã ngay sau khi báo được tin mừng. Đó cũng là nguồn gốc đáng tự hào của môn thể thao chạy marathon ngày nay.

Nhưng đâu chỉ có thể, chiến thắng của Hy Lạp trước Ba Tư chỉ là mở đầu cho hơn 40 năm giao chiến sau này giữa 2 bên. Sau này mới là những trận đánh mang tính bước ngoặt, làm ảnh hưởng đến tiến trình phát triển của thế giới như Salamis, Plataea hay trận Cổng lửa của người Sparta nhưng Marathon là chiến thắng không kém phần quan trọng, nó cổ vũ tinh thần của nhân dân Hy Lạp, nó là chỗ dựa lịch sử cho các trận đánh lấy ít địch nhiều trước Ba Tư.


Historical background
The Battle of Marathon took place in the autumn of 490 BC, between the Athenians and the help of Plataea with the mighty Persian empire of the “king of kings” Darius I. Before that, in 551 BC, Darius The Great Emperor defeated the Media dynasty and then unified Persia with surrounding countries such as Lydia, Babylon… to become the largest empire in the world at that time.

Even the Greek city-states bowed to him. On the other hand, ancient Greece was not what it is today, which was not a single country or distinct geographical entity, but made up of many city-states. The Greeks not only lived in Greece, but also migrated to many other places such as the Eastern Mediterranean Sea, the Aegean Sea, the Italian peninsula, the Sicilian region and even the waters of Asia Minor.

There, they formed settlements, which were city-states at that time such as Athens, Thebes, Corinth, Sparta… and many of them developed independently, autonomously, and were not influenced by the empire. Persian regime. To expand his influence, Darius I sent messengers to Greece and demanded that the city-states pay tribute of land and water as a sign of submission, but the Spartans and Athenians refused. Angry at that action, Darius I decided to bring his army to punish and also conquer all of Greece.

Developments
With more than 600 warships and nearly 100,000 troops, the Persian empire easily won over Asia Minor, then entered the sea of ​​Attica, landed on the shores of Athens, on the beautiful Marathon field. At this time, the mighty army of Persia consisted of 60,000 infantry and 1,20,000 skilled horsemen. Most of their cavalry are nomadic, mountainous people, so they are very good at horseback riding, archery or 1-1, but the disadvantage is that fighting in a systematic formation does not bring out their full potential.

In addition, although this army was very large, but it came from many different small countries that had been conquered by Persia, so the connection was not high, there was a strangeness in them. In contrast, the Greek side only had 11,000 troops, but all fought with the spirit of death to keep the land and the country, would rather die than lose their freedom. The Greeks and mainly Athenians fought at least once with their comrades, although they did not have cavalry, they were well-trained, often fighting in Phalanx formations.

At the beginning of the battle, the Greeks arranged a Phalanx formation up to 1200m long with 8 rows of troops with the aim of fighting directly, which really surprised their opponents but still full of confidence because of their superiority in numbers. quantity. To deal with the above Greek formation, the Persian generals deployed their troops in horizontal blocks, with the intention of hitting the strongest front part of the opponent. Despite their best efforts, due to their thin force, much less than the enemy’s, the Greek army was gradually pushed back.

The Persian cavalry and infantry took the initiative, charging in and splitting the Phalanx formation. Just like that, the two sides struggled little by little, the Athenians had to withdraw to the old line and were chased by the Persians right behind. Anticipating this possible scenario, the leader of Athens, Miltiades, suddenly ordered the two left and right sides of the Greek army to both rearrange their formation and turn to attack the flanks of the Persians. This deadly blow of Miltiades put the enemy in a difficult position, surrounded by the sons of Athens.

In a cornered situation, the Persians tried to counterattack with the desire to show their strong fighting style, but they could not defeat the Greek army’s shield, armor and high patriotism. Faced with increasing casualties on the 1st, the Persians under the command of Datis and Artaphernes decided to retreat and fled to the sea. The Greeks immediately organized a pursuit, but due to heavy armor and lack of mobility, they could not kill many enemy troops.

Even so, this is also a historic victory for the Athenians, although the difference in force is huge, but thanks to patriotism, a reasonable fighting style and smart tactics of commander Miltiades, they won. before the most powerful empire in the world at that time. In the end, the Persian army lost more than 6,400 people, while the Greek side only had 200 deaths, an unbelievable number when facing 720,000 Persian troops!

Meaning
After that victory, a Greek warrior was assigned to report the victory of Marathon to Athens. He ran 42km non-stop to his hometown, but unfortunately, this warrior collapsed right after he heard the good news. It is also the proud origin of today’s marathon sport.

But not only possible, Greece’s victory over Persia was just the beginning of more than 40 years of later fighting between the two sides. The latter are the landmark battles, affecting the development of the world such as Salamis, Plataea or the Battle of the Fire Gate of Sparta, but Marathon is an equally important victory, it cheers up the spirit. of the Greek people, it was the historical base for the battles for more or less enemies before Persia.